Góc nhìn Trung Quốc về Chiến tranh Mỹ - Iran: Một cuộc khủng hoảng năng lượng và bài thử nghiệm hệ thống an ninh quốc gia
Cuộc xung đột bùng nổ vào cuối tháng 2 năm 2026 giữa liên quân Mỹ - Israel và Iran, được định danh bằng chiến dịch quân sự "Operation Epic Fury", không chỉ là một biến cố địa chính trị cục bộ mà còn là một cơn địa chấn đối với hệ thống năng lượng toàn cầu. Đối với Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, cuộc chiến này đại diện cho một kịch bản rủi ro kép: sự đứt gãy nguồn cung từ một đối tác chiến lược quan trọng và nguy cơ phong tỏa hoàn toàn eo biển Hormuz – huyết mạch vận tải dầu khí lớn nhất hành tinh.
Phân tích sâu sắc về phản ứng của Bắc Kinh trong giai đoạn khủng hoảng này cho thấy một sự tách biệt rõ ràng giữa hỗ trợ kinh tế và cam kết an ninh. Trung Quốc duy trì vị thế là "phao cứu sinh" kinh tế duy nhất cho ngành dầu mỏ Iran nhưng đồng thời giữ một khoảng cách chiến lược về mặt quân sự, từ chối tham gia trực tiếp vào việc bảo vệ Tehran. Logic này được xây dựng trên một hệ thống an ninh năng lượng bốn trụ cột, cho phép Trung Quốc hấp thụ các cú sốc ngắn hạn mà không cần thỏa hiệp các ưu tiên chiến lược dài hạn về ổn định kinh tế và cạnh tranh quyền lực với Mỹ.
Quan hệ cộng sinh năng lượng Trung Quốc - Iran: Chiều sâu và sự mong manh
Sự phụ thuộc của Iran vào Trung Quốc đã đạt đến mức độ chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Sau các đợt trừng phạt khắc nghiệt của phương Tây, Trung Quốc đã trở thành khách hàng gần như duy nhất, tiêu thụ hơn 90% giá trị xuất khẩu dầu mỏ của Iran trong năm 2024, tương đương khoảng 32,5 tỷ USD [User Query]. Đến năm 2025, con số này tiếp tục duy trì ở mức cao khi Trung Quốc mua khoảng 80% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran, với khối lượng trung bình khoảng 1,38 triệu thùng mỗi ngày (bpd).
Mối quan hệ này mang tính chất bất đối xứng sâu sắc. Đối với Iran, dầu mỏ là nguồn thu ngoại tệ sống còn để duy trì bộ máy nhà nước và các hoạt động của lực lượng vệ binh cách mạng. Đối với Trung Quốc, dầu thô Iran chiếm khoảng 13,4% tổng lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển, một tỷ trọng đáng kể nhưng không phải là không thể thay thế trong một thị trường dầu mỏ đang dư thừa nguồn cung từ các khu vực khác như Nga, Brazil hay Saudi Arabia.
Hệ thống nhà máy lọc dầu tư nhân (Teapots) và vai trò trung gian
Phần lớn lượng dầu thô của Iran được tiêu thụ bởi các nhà máy lọc dầu tư nhân độc lập tại Trung Quốc, thường được gọi là các "nhà máy lọc dầu ấm trà" (teapot refineries), tập trung chủ yếu ở tỉnh Sơn Đông. Các đơn vị này đóng vai trò then chốt trong việc giúp Bắc Kinh lách các lệnh trừng phạt quốc tế. Khác với các doanh nghiệp nhà nước (SOE) lớn như Sinopec hay PetroChina vốn có nhiều tài sản tại Mỹ và nhạy cảm với các biện pháp trừng phạt thứ cấp, các nhà máy teapot hoạt động tương đối độc lập và chỉ tập trung vào thị trường nội địa.
Động lực chính thúc đẩy các nhà máy teapot mua dầu Iran là mức chiết khấu cực cao. Do bị trừng phạt, Iran buộc phải bán dầu thấp hơn giá Brent từ 3 đến 9 USD mỗi thùng, và đôi khi mức chênh lệch này lên tới 10-14 USD trong năm 2025. Điều này giúp các nhà máy lọc dầu tư nhân duy trì biên lợi nhuận cao trong bối cảnh nhu cầu nội địa Trung Quốc có dấu hiệu chậm lại.
Thống kê thương mại dầu mỏ Trung Quốc - Iran (2024 - 2025)
Nguồn dữ liệu tổng hợp:
Logistics vùng xám: Đội tàu bóng ma và các điểm trung chuyển
Để duy trì dòng chảy dầu mỏ khổng lồ này, một hệ thống hậu cần phức tạp và thiếu minh bạch đã được thiết lập. Trung Quốc và Iran sử dụng "đội tàu bóng ma" (dark fleet) gồm các tàu chở dầu cũ kỹ, thường xuyên tắt hệ thống nhận dạng tự động (AIS) hoặc sử dụng các tín hiệu giả mạo để che giấu nguồn gốc hàng hóa.
Một trong những mắt xích quan trọng nhất của hệ thống này là vùng biển ngoài khơi Malaysia. Dữ liệu từ năm 2025 cho thấy số lượng các hoạt động chuyển dầu từ tàu sang tàu (STS) bất hợp pháp tại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Malaysia đã tăng gấp đôi so với năm trước đó. Các lô dầu Iran thường được vận chuyển đến đây, trộn lẫn với các loại dầu khác và dán nhãn lại là dầu từ Malaysia hoặc Indonesia trước khi cập cảng Trung Quốc.
Theo các báo cáo giám sát hàng hải, số lượng các vụ chuyển dầu STS liên quan đến dầu Iran tại vùng biển Malaysia đã tăng từ 280 vụ trong năm 2023 lên 679 vụ vào năm 2025. Mặc dù chính quyền Malaysia đã có một số nỗ lực truy quét, như vụ bắt giữ hai tàu Nora và Rcelebra vào tháng 2 năm 2026, nhưng mức phạt nhẹ nhàng và sự thiếu thực thi quyết liệt đã khiến khu vực này tiếp tục là thiên đường cho các hoạt động lách trừng phạt.
Quy trình vận tải dầu thô "vùng xám"
Xếp hàng: Dầu thô được nạp vào các tàu thuộc đội tàu bóng ma tại các cảng của Iran như đảo Kharg, thường là trong trạng thái tắt AIS để tránh sự giám sát của vệ tinh.
Trung chuyển: Tàu di chuyển đến các cụm STS tại Singapore hoặc Đông Malaysia. Tại đây, dầu được chuyển sang các tàu trung gian.
Thay đổi danh tính: Các lô hàng được cấp bộ chứng từ mới, ghi nguồn gốc là dầu Malaysia, Oman hoặc UAE để đánh lừa các cơ quan hải quan và tránh các lệnh trừng phạt thứ cấp từ Mỹ.
Nhập kho: Dầu được dỡ tại các cảng Trung Quốc và được các nhà máy teapot tiếp nhận, thường thông qua các công ty vỏ bọc để bảo vệ các tập đoàn tài chính lớn của Trung Quốc khỏi rủi ro pháp lý.
Cơ chế này không chỉ giúp Trung Quốc tận dụng nguồn năng lượng giá rẻ mà còn tạo ra một lớp bảo vệ chính trị, cho phép Bắc Kinh duy trì quan hệ thương mại mà không phải chịu trách nhiệm trực tiếp về việc vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.
Eo biển Hormuz: Điểm nghẽn chí tử và phản ứng quân sự của Trung Quốc
Trong logic chiến lược của Bắc Kinh, Iran là một nguồn cung quan trọng, nhưng eo biển Hormuz mới là yếu tố sống còn. Khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu và hơn 25% thương mại dầu mỏ bằng đường biển, đi qua nút thắt cổ chai dài 21 dặm này.
Đối với Trung Quốc, khoảng một nửa lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển phụ thuộc vào tuyến vận tải qua Hormuz. Khi cuộc xung đột Mỹ - Iran leo thang vào đầu tháng 3 năm 2026, Iran đã thực hiện đe dọa phong tỏa eo biển này. Lưu lượng tàu qua lại đã giảm từ trung bình 153 lượt mỗi ngày xuống còn 13 lượt vào ngày 2 tháng 3 năm 2026, với chỉ duy nhất một tàu chở dầu được quan sát thấy di chuyển qua eo biển.
Tác động trực tiếp đến tàu vận tải Trung Quốc
Mặc dù Iran và Trung Quốc có mối quan hệ ngoại giao sâu sắc, các tàu vận tải của Trung Quốc cũng không nhận được sự ưu đãi đặc biệt nào trong vùng chiến sự. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy kể từ ngày 1 tháng 3 năm 2026, hầu như tất cả các tàu chở dầu và tàu container của Trung Quốc đã ngừng di chuyển qua eo biển.
Theo các báo cáo từ CSIS, tính đến ngày 5 tháng 3 năm 2026, có ít nhất 55 tàu mang cờ Trung Quốc đang bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư, không thể thoát ra ngoài do lo ngại các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa từ phía Iran hoặc các hành động quân sự của Mỹ. Một số tàu khác như Xin Hai Kou đã phải nằm chờ bên ngoài Vịnh Oman, không dám tiến vào eo biển. Đáng chú ý, một số tàu thuộc bên thứ ba đã cố gắng "ngụy trang" danh tính bằng cách thay đổi tín hiệu AIS thành "CHINA OWNER" với hy vọng được an toàn, nhưng thực tế cho thấy không có một "luồng xanh" nào dành cho tàu Trung Quốc trong bối cảnh Iran đặt ưu tiên sinh tồn của chế độ lên trên lợi ích năng lượng của Bắc Kinh.
Mức độ phụ thuộc vào eo biển Hormuz (2025 - 2026)
Nguồn:
Bài thử nghiệm khả năng chống sốc của nền kinh tế Trung Quốc
Phản ứng của Bắc Kinh trước cuộc chiến Mỹ - Iran không phải là sự yếu kém mà là sự phản ánh của một chiến lược an ninh năng lượng đã được tính toán kỹ lưỡng từ nhiều năm trước. Trung Quốc đã xây dựng một "hệ thống phòng thủ" đa tầng để đối phó với những biến cố như việc đóng cửa eo biển Hormuz hay sự sụp đổ của một nhà cung cấp đơn lẻ.
Trụ cột 1: Dự trữ dầu thô chiến lược khổng lồ
Trong suốt năm 2025, Trung Quốc đã thực hiện một chiến dịch mua sắm dầu thô kỷ lục để tăng cường kho dự trữ quốc gia (SPR). Bất chấp nhu cầu kinh tế nội địa suy giảm, nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã tăng 4,4% trong năm 2025, đạt mức cao kỷ lục 11,6 triệu thùng mỗi ngày.
Tính đến đầu năm 2026, Trung Quốc sở hữu kho dự trữ dầu thô trên đất liền lớn nhất thế giới, ước tính khoảng 1,2 đến 1,39 tỷ thùng. Lượng dự trữ này cho phép Trung Quốc duy trì hoạt động lọc dầu trong khoảng 100 đến 130 ngày ngay cả khi toàn bộ nguồn cung từ Trung Đông bị cắt đứt hoàn toàn. Ngoài ra, còn có khoảng 170 triệu thùng dầu và khí ngưng tụ của Iran đang nằm trong các tàu chở dầu hoặc kho bãi ngoại quan tại các cảng Trung Quốc, tạo thêm một lớp đệm an toàn cho các nhà máy teapot.
Trụ cột 2: Đa dạng hóa và nguồn cung từ Nga
Trung Quốc đã chủ động giảm sự phụ thuộc vào Trung Đông bằng cách tăng cường nhập khẩu từ Nga, Brazil và các quốc gia khác. Trong năm 2025, dầu thô bị trừng phạt từ Nga, Iran và Venezuela chiếm hơn 22% tổng lượng nhập khẩu của Trung Quốc. Nga hiện là nhà cung cấp hàng đầu, giúp Trung Quốc giảm bớt áp lực nếu dòng chảy qua Hormuz bị gián đoạn. Đặc biệt, các tuyến đường ống dẫn dầu từ Nga sang Trung Quốc cung cấp một sự thay thế an toàn, không phụ thuộc vào vận tải biển qua các điểm nghẽn địa chính trị.
Trụ cột 3: Chuyển đổi sang năng lượng xanh và tự cường
Chiến lược năng lượng của Bắc Kinh đang chuyển dịch mạnh mẽ từ dầu thô sang điện năng. Trong năm 2026, Trung Quốc dự kiến sẽ đạt được một cột mốc lịch sử khi công suất năng lượng mặt trời và gió lần đầu tiên vượt qua công suất nhiệt điện than trong cơ cấu nguồn điện. Đến cuối năm 2026, các nguồn năng lượng không hóa thạch dự kiến chiếm 63% công suất điện của Trung Quốc, trong khi than đá giảm xuống còn 31%.
Sự bùng nổ của xe điện (EV) cũng giúp Trung Quốc giảm nhu cầu về xăng dầu trong lĩnh vực giao thông vận tải, một trong những lĩnh vực tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất. Trong năm 2025, các ngành năng lượng sạch đã đóng góp 11,4% vào GDP của Trung Quốc, trở thành động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế. Bằng cách "điện hóa" nền kinh tế, Bắc Kinh đang từng bước vô hiệu hóa vũ khí năng lượng của các cường quốc Trung Đông và các lệnh trừng phạt từ phương Tây.
Trụ cột 4: Than đá là " Rice Bowl" năng lượng
Mặc dù đẩy mạnh năng lượng tái tạo, Trung Quốc vẫn duy trì than đá như một mạng lưới an toàn cuối cùng. Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc xác định than đá là chính sách bảo hiểm không thể thương lượng chống lại sự đứt gãy nguồn cung bên ngoài. Năng lực sản xuất than nội địa được duy trì ở mức 5,8 tỷ tấn than tiêu chuẩn để đảm bảo an ninh năng lượng trong các kịch bản cực đoan. Chính sách "xây trước, phá sau" cho phép Trung Quốc duy trì các nhà máy nhiệt điện than như một nguồn dự phòng khi hệ thống năng lượng tái tạo gặp biến động hoặc khi nhập khẩu dầu khí bị phong tỏa.
Góc nhìn từ truyền thông và giới học giả Trung Quốc
Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với cuộc chiến Mỹ - Iran được phản ánh rõ nét qua lăng kính của ba nhóm báo chí và tư tưởng chính:
Global Times: Thông điệp ngoại giao và ổn định hàng hải
Tờ Global Times (Hoàn Cầu Thời Báo), tiếng nói của phe diều hâu trong chính phủ Trung Quốc, tập trung vào việc kêu gọi "kiềm chế" và bảo vệ "an toàn hàng hải" tại eo biển Hormuz [User Query]. Các bài bình luận tại đây nhấn mạnh rằng sự ổn định tại Trung Đông là lợi ích chung của cộng đồng quốc tế, đồng thời chỉ trích hành động quân sự của Mỹ là "chủ nghĩa phiêu lưu mạo hiểm" không giải quyết được vấn đề hạt nhân của Iran. Bắc Kinh thông qua tờ báo này muốn khẳng định vai trò là một "nhà hòa giải" thay vì một bên tham chiến, khác hẳn với sự can thiệp trực tiếp của Mỹ.
Caixin: Cú sốc thị trường và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng
Ngược lại, các tờ báo tài chính như Caixin lại nhìn nhận cuộc chiến như một bài toán kinh tế thuần túy. Caixin mô tả cuộc khủng hoảng tại Hormuz là một trong những cú sốc lớn nhất đối với thị trường dầu mỏ trong nhiều thập kỷ, đẩy chi phí bảo hiểm và vận tải lên mức kỷ lục.
Giới phân tích tại đây cảnh báo rằng nếu eo biển bị đóng cửa kéo dài, giá dầu có thể dễ dàng vượt mức 120-150 USD mỗi thùng, gây áp lực lạm phát cực lớn lên nền kinh tế châu Á và châu Âu. Đối với Caixin, ưu tiên hàng đầu là quản trị rủi ro chuỗi cung ứng và bảo vệ biên lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất Trung Quốc trước sự biến động của giá năng lượng đầu vào.
Guancha: Thực tế địa chính trị và giới hạn chịu đựng của Iran
Trang phân tích chính trị Guancha (Quan Sát Giả) đưa ra một góc nhìn thực dụng hơn về chiến lược của Iran. Các bài viết tại đây nhận định rằng việc phong tỏa Hormuz là một con dao hai lưỡi đối với Tehran. Vì dầu mỏ là nguồn thu chính, việc đóng cửa eo biển trong thời gian dài sẽ khiến nền kinh tế Iran kiệt quệ trước khi nó kịp gây thiệt hại cho các đối thủ.
Guancha cũng phân tích rằng sự sụp đổ của chế độ tại Tehran sẽ là một tổn thất về mặt địa chính trị đối với Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh sẽ không liều lĩnh cứu vãn bằng mọi giá. Thay vào đó, Trung Quốc sẽ duy trì sự ủng hộ ngoại giao và kỹ thuật (như hệ thống vệ tinh BeiDou và tình báo hình ảnh từ các công ty thương mại như MizarVision) để Iran có thể cầm cự trong một cuộc chiến tiêu hao, từ đó làm suy yếu nguồn lực của Mỹ tại khu vực.
Quan hệ chiến lược Trung Quốc - Iran: Cơ hội trong sự suy yếu
Thỏa thuận hợp tác 25 năm được ký kết vào năm 2021 thường được quảng bá là một cam kết đầu tư 400 tỷ USD của Trung Quốc vào Iran. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế cho thấy Bắc Kinh mới chỉ giải ngân một phần rất nhỏ trong con số này. Giới quan sát nhận định Trung Quốc đang thực thi "chủ nghĩa cơ hội chiến lược" (strategic opportunism).
Bằng cách duy trì mối quan hệ với một Iran bị trừng phạt và suy yếu, Trung Quốc đạt được ba mục tiêu:
Năng lượng giá rẻ: Iran buộc phải bán tài nguyên với giá rẻ mạt để tồn tại.
Đòn bẩy địa chính trị: Iran đóng vai trò là một "vùng đệm" thu hút sự chú ý và nguồn lực quân sự của Mỹ, khiến Washington không thể tập trung hoàn toàn vào chiến lược xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương.
Sự lệ thuộc chiến lược: Một Iran càng bị cô lập bởi phương Tây thì càng phải phụ thuộc sâu sắc vào công nghệ, tài chính và sự ủng hộ ngoại giao của Trung Quốc. Điều này cho phép Bắc Kinh mở rộng ảnh hưởng tại Tây Nam Á với chi phí thấp nhất.
Tác động lan tỏa: "Cú sốc phân bón" và an ninh lương thực toàn cầu
Một khía cạnh thường bị bỏ qua trong cuộc chiến Mỹ - Iran là tác động đến ngành nông nghiệp. Eo biển Hormuz không chỉ vận chuyển dầu mà còn là tuyến đường chính cho khoảng 1/3 lượng phân bón xuất khẩu của thế giới. Iran và các quốc gia vùng Vịnh là những nhà sản xuất phân bón nitơ và amoniac lớn. Việc gián đoạn vận tải tại đây có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu vào cuối năm 2026, khi giá phân bón tăng vọt khiến chi phí canh tác trở nên không thể gánh vác đối với nhiều quốc gia Nam bán cầu (Global South). Đối với Trung Quốc, đây là một rủi ro gián tiếp nhưng nghiêm trọng đối với mục tiêu an ninh lương thực quốc gia, thúc đẩy Bắc Kinh phải đẩy nhanh việc tự chủ nguồn cung nguyên liệu nông nghiệp.
Kết luận và triển vọng chiến lược
Cuộc chiến Mỹ - Iran năm 2026 là một bài kiểm tra toàn diện đối với hệ thống an ninh năng lượng của Trung Quốc. Phản ứng thận trọng của Bắc Kinh cho thấy một sự trưởng thành trong tư duy chiến lược: Trung Quốc không còn là một quốc gia phản ứng thụ động trước các cuộc khủng hoảng dầu mỏ, mà đã trở thành một thực thể có khả năng chủ động quản lý rủi ro thông qua dự trữ, đa dạng hóa và chuyển đổi công nghệ.
Trung Quốc sẽ tiếp tục "nuôi sống" nền kinh tế Iran thông qua dòng chảy dầu thô giá rẻ và đội tàu bóng ma, nhưng sẽ không bao giờ mạo hiểm sự ổn định kinh tế của chính mình hoặc tham gia vào một cuộc đối đầu trực tiếp với Mỹ để bảo vệ Tehran. Đối với Bắc Kinh, Iran là một đối tác năng lượng đặc biệt nhưng không mang tính sống còn. Cuộc chiến này thực chất không phải là bài kiểm tra về lòng trung thành giữa các đồng minh, mà là bài thử nghiệm khả năng chịu đựng của mô hình phát triển Trung Quốc trước những biến động tàn khốc của thị trường năng lượng toàn cầu [User Query].
Trong tương lai, sự đứt gãy từ Hormuz sẽ chỉ thúc đẩy Trung Quốc quyết liệt hơn nữa trong việc thực hiện mục tiêu "tự cường năng lượng", giảm dần sự phụ thuộc vào các tuyến vận tải hàng hải do Mỹ kiểm soát và củng cố vị thế là một siêu cường năng lượng sạch của thế kỷ 21.
Phụ lục: Bản đồ rủi ro và các kịch bản giá dầu 2026
Thông điệp cuối cùng từ Bắc Kinh rất rõ ràng: Trong một thế giới đầy biến động, năng lượng không chỉ là hàng hóa, mà là nền tảng của quyền lực và sự tự trị quốc gia. Trung Quốc sẽ tiếp tục mua dầu từ bất cứ nơi nào rẻ nhất, nhưng họ sẽ chỉ tin tưởng vào chính khả năng dự trữ và công nghệ của mình để bảo vệ tương lai của dân tộc.
Nguồn trích dẫn
1. No One, Not Even Beijing, Is Getting Through the Strait of Hormuz, https://www.csis.org/analysis/no-one-not-even-beijing-getting-through-strait-hormuz 2. Commodity Market Analysis — March 5, 2026 | Gold, Oil, Silver, Copper, Natural Gas - CSFX, https://www.capitalstreetfx.com/commodity-market-analysis-march-5-2026-gold-oil-silver-copper-natural-gas/ 3. How is China positioning itself as Iran's regime teeters? | Brookings, https://www.brookings.edu/articles/how-is-china-positioning-itself-as-irans-regime-teeters/ 4. How Robust Is China's Energy Security? - ChinaPower Project, https://chinapower.csis.org/china-energy-security/ 5. Strategic patience: How China navigates the Iran war - ThinkChina.sg, https://www.thinkchina.sg/politics/strategic-patience-how-china-navigates-iran-war 6. Implications of the Conflict in the Middle East for China's Energy ..., https://www.energypolicy.columbia.edu/implications-of-the-conflict-in-the-middle-east-for-chinas-energy-security/ 7. War in Iran and China's strategic dilemma - The Sunday Guardian, https://sundayguardianlive.com/opinion/war-in-iran-and-chinas-strategic-dilemma-174664/ 8. Where China Gets Its Oil: Crude Imports in 2025 Reveal Stockpiling and Changing Fortunes of Certain Suppliers, Including Those Sanctioned - Center on Global Energy Policy at Columbia University SIPA | CGEP %, https://www.energypolicy.columbia.edu/where-china-gets-its-oil-crude-imports-in-2025-reveal-stockpiling-and-changing-fortunes-of-certain-suppliers-including-those-sanctioned/ 9. Iran War: What the Gulf Conflict Tells Us About Energy Security - Earth.Org, https://earth.org/iran-war-what-the-gulf-conflict-tells-us-about-energy-security/ 10. Did China Know the Strait of Hormuz Was Going to Close?, https://energynewsbeat.co/did-china-know-the-strait-of-hormuz-was-going-to-close/ 11. UANI demands action on dark fleet oil transfers off Malaysia - Seatrade Maritime, https://www.seatrade-maritime.com/tankers/uani-seeks-action-on-dark-fleet-oil-transfers-off-malaysia 12. Malaysia frees two "dark fleet" tankers linked to illegal oil transfers - EDNEWS, https://ednews.net/en/news/world/715073-malaysia-frees-two-dark-fleet 13. Malaysia releases tankers suspected of transferring illegal crude oil worth US$129 million | The Straits Times, https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/tankers-detained-by-malaysia-for-suspected-illegal-crude-oil-transfer-have-been-released 14. Dark fleet ship-to-ship transfers off Malaysia more than double - Seatrade Maritime News, https://www.seatrade-maritime.com/tankers/dark-fleet-ship-to-ship-transfers-off-malaysia-more-than-double 15. Trump's show of force in the Middle East creates a weakness China can exploit | US-Israel war on Iran | The Guardian, https://www.theguardian.com/world/2026/mar/03/trump-us-iran-middle-east-china 16. Iran Crude Situation Report ~2.08 Mbd ~1.55 Mbd 23 Vessels 14 VLCCs 130 84% - Vortexa, https://marketinfo.vortexa.com/rs/837-MZE-578/images/Vortexa-Situation-Report-6March.pdf?version=0 17. Strait of Hormuz – Oil security and emergency response - IEA, https://www.iea.org/about/oil-security-and-emergency-response/strait-of-hormuz 18. Global Markets and the Strait of Hormuz: The Economic Shockwaves of the Iran War, https://www.stimson.org/2026/global-markets-and-the-strait-of-hormuz-the-economic-shockwaves-of-the-iran-war/ 19. The Global Economic Shockwaves of the Attack on Iran - Just International, https://just-international.org/articles/the-global-economic-shockwaves-of-the-attack-on-iran/ 20. Iran closes the Strait of Hormuz, how will the world's oil ... - Gate.com, https://www.gate.com/tr/post/status/19166430 21. Foreign media claim 'Chinese vessels' pass through Strait of Hormuz; reports indicate blockade targets US, Israel, not complete shutdown: expert, https://www.globaltimes.cn/page/202603/1356451.shtml 22. What a Middle East oil and LNG crisis means for China and East Asia - Atlantic Council, https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/what-a-middle-east-oil-and-lng-crisis-means-for-china-and-east-asia/ 23. China Suspends Fuel Exports Due to Hormuz Closure - Discovery Alert, https://discoveryalert.com.au/strategic-resource-allocation-maritime-crisis-2026/ 24. Iran-US Conflict Impact on Oil Supply & Market Crisis - Discovery Alert, https://discoveryalert.com.au/strait-of-hormuz-critical-global-energy-security-2026/ 25. Implications of the War in the Middle East for China's Energy Security, https://www.energypolicy.columbia.edu/implications-of-the-war-in-the-middle-east-for-chinas-energy-security/ 26. China Briefing 5 February 2026: Clean energy's share of economy | Record renewables | Thawing relations with UK, https://www.carbonbrief.org/china-briefing-5-february-2026-clean-energys-share-of-economy-record-renewables-thawing-relations-with-uk/ 27. China's solar energy set to overtake coal, but new coal rush threatens 'historic' shift - 350, https://350.org/press-release/chinas-solar-energy-set-to-overtake-coal-but-new-coal-rush-threatens-historic-shift/ 28. China's 15th Five-Year Plan Goals and Indicators Unveiled: A Strategic Blueprint (2026–2030), https://www.chinadecoded.info/p/chinas-15th-five-year-plan-goals 29. China Energy Security: Import Risks & Strategic Solutions - Discovery Alert, https://discoveryalert.com.au/china-energy-security-2026-supply-chain-vulnerabilities/ 30. China & Taiwan Update, March 6, 2026 | ISW, https://understandingwar.org/research/china-taiwan/china-taiwan-update-march-6-2026/ 31. Oil surges on Middle-East turmoil | China's CO2 drop | Renewables 'defy Trump', https://www.carbonbrief.org/daily-brief/oil-surges-on-middle-east-turmoil-chinas-co2-drop-renewables-defy-trump/ 32. Geostrategic Chokepoint: The Strait of Hormuz The Most Well-Supplied Oil Market in History Rising Risk of Global Supply Shock - MUFG Americas, https://www.mufgamericas.com/sites/default/files/document/mufgamericas_com/2026-02/Chart_of_the_Day_2_19_%20Strait_of_Hormuz_Closure_Would_be_Different.pdf 33. China is playing the long game over Iran | Chatham House ..., https://www.chathamhouse.org/2026/02/china-playing-long-game-over-iran 34. The Iran Strike Is All About China | Hudson Institute, https://www.hudson.org/national-security-defense/iran-strike-all-about-china-zineb-riboua 35. West Asia conflict oil hike, market reactions LIVE: U.S. urged India to buy Russian oil already at sea to ease supply fears - The Hindu, https://www.thehindu.com/business/markets/crude-oil-price-today-march-9-iran-israel-us-war-brent-prices-surge-west-asia-crisis-stock-market-updates/article70721132.ece